{"id":1810,"date":"2025-04-17T10:53:43","date_gmt":"2025-04-17T08:53:43","guid":{"rendered":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/?p=1810"},"modified":"2025-04-17T10:53:43","modified_gmt":"2025-04-17T08:53:43","slug":"platforma-e-organizatave-te-shoqerise-civile-per-luften-kunder-korrupsionit-reagon-ndaj-rekomandimeve-te-kshpk-se-te-dhena-ne-raportin-per-rishikimin-e-kryer-kunder-korrupsionit-te-ligjit-per-qasje-t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/\u0430\u0440\u0445\u0438\u0432\u0438\/1810","title":{"rendered":"Platforma e Organizatave t\u00eb Shoq\u00ebris\u00eb Civile p\u00ebr Luft\u00ebn kund\u00ebr Korrupsionit reagon ndaj rekomandimeve t\u00eb KSHPK-s\u00eb, t\u00eb dh\u00ebna n\u00eb Raportin p\u00ebr rishikimin e kryer kund\u00ebr korrupsionit t\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb n\u00eb informata me karakter publik"},"content":{"rendered":"

Platforma e organizatave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebr luft\u00eb kund\u00ebr korrupsionit\u00a0 reagon <\/strong>ndaj rekomandimeve t\u00eb Komisionit Shtet\u00ebror p\u00ebr Parandalimin e Korrupsionit (KSHPK), t\u00eb paraqitura n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb publike t\u00eb KSHPK-s\u00eb, dhe t\u00eb transmetuara p\u00ebrmes mediave, si pjes\u00eb e rishikimit antikorrupsion t\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb n\u00eb informata me karakter publik.<\/p>\n

N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb kontribuoj\u00eb n\u00eb transparenc\u00eb, llogaridh\u00ebnie dhe luft\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe kund\u00ebr korrupsionit, KSHPK-ja, p\u00ebrmes indikacioneve t\u00eb saj t\u00eb pretenduara p\u00ebr “rreziqe rregullatore”, d\u00ebrgon sinjale serioze shqet\u00ebsuese p\u00ebr mbylljen e institucioneve dhe krijon mund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kufizuar t\u00eb drejt\u00ebn e publikut, t\u00eb informohet. Rekomandime t\u00eb tilla jo vet\u00ebm q\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb rolin e KSHPK-s\u00eb si nj\u00eb institucion ky\u00e7 p\u00ebr parandalimin e korrupsionit, por edhe drejtp\u00ebrdrejt hapin mund\u00ebsi p\u00ebr keqp\u00ebrdorime t\u00eb reja me korrupsionin, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb fush\u00ebn e prokurimit publik.<\/p>\n

    \n
  1. Transparenc\u00eb e zvog\u00ebluar – rritje e rreziqeve t\u00eb prokurimit publik t\u00eb korruptuar dhe t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm<\/li>\n<\/ol>\n

    S\u00eb pari, KSHPK-ja rekomandon rishqyrtimin e nenit q\u00eb rregullon detyrimin p\u00ebr publikimin e t\u00eb gjith\u00eb dokumentacionit p\u00ebr prokurimet publike. KSHPK-ja vler\u00ebson se termi \u201ci gjith\u00eb dokumentacioni\u201d n\u00eb lidhje me prokurimin publik nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar sakt\u00ebsisht, prandaj mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb t\u00eb publikohen informacione konfidenciale dhe shkelje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb pal\u00ebve t\u00eb treta.\u201d<\/p>\n

    Platforma sugjeron se zbatimi i dispozit\u00ebs s\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr qasje n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb dokumentacionin p\u00ebr prokurimet publike, koncesionet dhe p\u00ebr marr\u00ebveshjet e partneritetit publik-privat (neni 10 paragrafi 1 alinea18) deri m\u00eb tani n\u00eb aplikacion ka mund\u00ebsuar rritjen e transparenc\u00ebs dhe qasjes n\u00eb dokumentet p\u00ebrkat\u00ebse nga organizatat e shoq\u00ebris\u00eb civile dhe mediat. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, u zbuluan keqp\u00ebrdorime n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr procedurash tenderimi p\u00ebr t\u00eb cilat u zhvilluan procedura gjyq\u00ebsore, por edhe u parandaluan edhe prokurime publike t\u00eb mundshme korruptive dhe t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n

    Gjithashtu, KSHPK-ja duhet t\u00eb kishte marr\u00eb parasysh se mbrojtja e t\u00eb dh\u00ebnave konfidenciale n\u00eb prokurimin publik tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb e rregulluar n\u00eb Ligjin p\u00ebr prokurimin publik (neni 30). Gjithashtu i sugjerojm\u00eb KSHPK-s\u00eb, se Ligji p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb rregullon qasjen e pjesshme, si dhe p\u00ebrjashtimet n\u00eb rastet kur k\u00ebrkohet mbrojtja e informacionit me nj\u00eb shkall\u00eb t\u00eb fsheht\u00ebsis\u00eb. Rikujtojm\u00eb KSHPK-n\u00eb dhe publikun se n\u00eb janar 20205, me ndryshimet n\u00eb Ligjin p\u00ebr prokurim publik \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb regres i mbrojtjes nga korrupsioni n\u00eb prokurimin publik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb kontrolli administrativ i prokurimit publik i zbatuar nga Byroja p\u00ebr prokurim publik u shfuqizua. N\u00eb kushtet kur, sipas vler\u00ebsimeve t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb aktor\u00ebve relevant\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb dhe vendas, korrupsioni n\u00eb prokurimin publik \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrhapur edhe me buxhetin shtet\u00ebror historikisht m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, huamarrjet e reja dhe indikacionet e p\u00ebrditshme p\u00ebr keqp\u00ebrdorimin e parave publike, KSHPK-ja b\u00ebn rekomandime p\u00ebr kufizimin e transparenc\u00ebs, duke minuar k\u00ebshtu rolin e nj\u00eb institucioni ky\u00e7 p\u00ebr parandalimin e korrupsionit.<\/p>\n

      \n
    1. Rekomandime me pasoja negative afatgjata q\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb pavar\u00ebsi<\/li>\n<\/ol>\n

      KSHPK-ja ofron udh\u00ebzime p\u00ebr p\u00ebrshkrimin dhe specifikimin e nj\u00eb procedure, si dhe caktimin e nj\u00eb afati p\u00ebr Kuvendin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut n\u00eb rastet kur konstaton nd\u00ebrprerjen e detyr\u00ebs dhe shkarkimin e Drejtorit t\u00eb Agjencis\u00eb p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejt\u00ebs p\u00ebr Qasje t\u00eb Lir\u00eb n\u00eb Informacione me Karakter Publik dhe z\u00ebvend\u00ebsit t\u00eb tij, para skadimit t\u00eb mandatit.<\/p>\n

      P\u00ebr Platform\u00ebn, ky rekomandim \u00ebsht\u00eb i motivuar politikisht sepse u b\u00eb menj\u00ebher\u00eb pas nj\u00eb p\u00ebrpjekjeje t\u00eb deputet\u00ebve n\u00eb Kuvendin e Republik\u00ebs s\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut p\u00ebr t\u00eb miratuar ndryshime n\u00eb Ligjin p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb, i cili parashikonte shkarkimin e parakohsh\u00ebm t\u00eb Drejtorit t\u00eb Agjencis\u00eb n\u00eb rast se shumica parlamentare nuk do t\u00eb miratonte raportin vjetor t\u00eb pun\u00ebs. Ne i sugjerojm\u00eb KSHPK-s\u00eb, se organet e pavarura rregullatore, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Agjencia p\u00ebr Mbrojtjen e t\u00eb Drejt\u00ebs p\u00ebr Qasje t\u00eb Lir\u00eb, dhe vet\u00eb KSHPK-ja, kan\u00eb mandat m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb se mandati i zyrtar\u00ebve t\u00eb zgjedhur n\u00eb pushtetin ekzekutiv, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jen\u00eb partiakisht dhe politikisht t\u00eb pavarur. P\u00ebr rekomandimin e dh\u00ebn\u00eb, tashm\u00eb rregullohet n\u00eb Ligjin p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb q\u00eb\u00a0n\u00eb rast t\u00eb p\u00ebrfundimit t\u00eb detyr\u00ebs ose shkarkimit t\u00eb Drejtorit t\u00eb Agjencis\u00eb, deri n\u00eb zgjedhjen e Drejtorit t\u00eb ri t\u00eb Agjencis\u00eb, funksioni i Drejtorit t\u00eb Agjencis\u00eb, kryhet nga Z\u00ebvend\u00ebsdrejtori, me t\u00eb gjitha kompetencat q\u00eb ka pasur Drejtori. K\u00ebshtu, i vetmi argument p\u00ebr k\u00ebt\u00eb rekomandim t\u00eb KSHPK-s\u00eb nuk mund t\u00eb jet\u00eb “zvarritja, selektiviteti dhe pasiguria e mundshme n\u00eb menaxhimin e institucionit”.<\/p>\n

        \n
      1. Rekomandime p\u00ebr vendosjen e kritereve t\u00eb cilat do t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb transparenc\u00ebn ekzistuese<\/li>\n<\/ol>\n

        KSHPK-ja i referohet detyrimit t\u00eb mbajt\u00ebsve t\u00eb informacioneve t\u00eb azhurnojn\u00eb rregullisht list\u00ebn e informacioneve n\u00eb dispozicion t\u00eb tyre dhe at\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb publike. KSHPK-ja vler\u00ebson se kjo dispozit\u00eb \u201cnuk ka kritere t\u00eb sakta se \u00e7far\u00eb informacioni duhet t\u00eb publikohet domosdoshm\u00ebrisht, as n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre dhe n\u00eb \u00e7far\u00eb formati, gj\u00eb q\u00eb l\u00eb nj\u00eb diskrecion t\u00eb gjer\u00eb p\u00ebr mbajt\u00ebsit e informacionit p\u00ebr t\u00eb vendosur se \u00e7far\u00eb t\u00eb publikojn\u00eb dhe si. KSHPK-ja e konsideron k\u00ebt\u00eb “nj\u00eb rrezik t\u00eb transparenc\u00ebs s\u00eb kufizuar me mund\u00ebsin\u00eb e zbulimit selektiv ose fshehjes s\u00eb informacionit me interes publik”.<\/em><\/p>\n

        Platforma \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar se KSHPK-ja ka gjetur rrezik p\u00ebr transparenc\u00eb t\u00eb kufizuar n\u00eb kushtet kur Ligji p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb p\u00ebrcakton form\u00ebn p\u00ebr publikimin e informacionit dhe dokumenteve si m\u00eb posht\u00eb: (a) informacioni publikohet n\u00eb \u00e7do form\u00eb t\u00eb krijuar ose n\u00eb dispozicion t\u00eb mbajt\u00ebsit t\u00eb informacionit n\u00eb p\u00ebrputhje me kompetencat e tij dhe (b) qasja n\u00eb nj\u00eb dokument sigurohet pavar\u00ebsisht nga forma fizike ose karakteristikat e tij, tekst i shkruar ose i shtypur, harta, skema, fotografi, imazhe, vizatime, skica, materialet e pun\u00ebs, si dhe regjistrimet e z\u00ebrit, tonit, regjistrime magnetike ose elektronike, regjistrime optike ose video n\u00eb \u00e7do form\u00eb, si dhe pajisje portative p\u00ebr p\u00ebrpunimin automatik t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave me memorie t\u00eb integruara ose portative p\u00ebr ruajtjen e t\u00eb dh\u00ebnave n\u00eb form\u00eb digjitale (neni 3). P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, shqet\u00ebsuese \u00ebsht\u00eb mosnjohja e problematik\u00ebs nga KSHPK-ja, kur thot\u00eb se \u201cnuk ka kritere t\u00eb sakta se \u00e7far\u00eb informacioni duhet t\u00eb publikohet\u00a0 detyrimisht\u201d. Me Ligjin p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar se t\u00eb gjitha informatat e krijuara dhe n\u00eb dispozicion t\u00eb institucioneve, p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb p\u00ebrjashtimeve (neni 6), jan\u00eb informata publike. Ekziston edhe nj\u00eb institut i \u201ctransparenc\u00ebs aktive\u201d, q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se jan\u00eb p\u00ebrcaktuar informacionet q\u00eb duhet t\u00eb publikohen detyrimisht pa u k\u00ebrkuar. \u00c7far\u00eb kriteresh rekomandon KSHPK-ja \u00ebsht\u00eb e paqart\u00eb, dhe \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb shqet\u00ebsuese ajo q\u00eb thon\u00eb p\u00ebr formatin, duke mos marr\u00eb parasysh fillimin e paralajm\u00ebruar t\u00eb procesit p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e Ligjit p\u00ebr t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb hapura dhe rip\u00ebrdorimin e t\u00eb dh\u00ebnave nga sektori publik.<\/p>\n

          \n
        1. Rekomandime t\u00eb vonuara gjat\u00eb nj\u00eb procesi aktiv p\u00ebr ndryshime n\u00eb Ligj<\/li>\n<\/ol>\n

          KSHPK p\u00ebr dispozitat p\u00ebrcaktoi ekzistenc\u00ebn e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb joproporcionale p\u00ebr kund\u00ebrvajtje. Vet\u00ebm 500 euro jan\u00eb parashikuar p\u00ebr personin udh\u00ebheq\u00ebs n\u00ebse ai nuk cakton nj\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsues p\u00ebr informacione dhe nuk jep informacion p\u00ebr publikun p\u00ebr at\u00eb person, por jan\u00eb parashikuar 250 euro edhe p\u00ebr zyrtarin p\u00ebr kund\u00ebrvajtje t\u00eb shumta \u2013 azhurnimi i list\u00ebs s\u00eb informacionit, ndihma p\u00ebr aplikant\u00ebt, respektimi i afateve p\u00ebr t’iu p\u00ebrgjigjur k\u00ebrkesave. KSHPK gjithashtu rekomandoi q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet dallimi i qart\u00eb i p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb p\u00ebr kund\u00ebrvajtje midis udh\u00ebheq\u00ebsit dhe n\u00ebpun\u00ebsit p\u00ebr informacion n\u00eb Agjenci, n\u00eb p\u00ebrputhje me kompetencat e tyre aktuale.<\/p>\n

          P\u00ebr Platform\u00ebn, \u00ebsht\u00eb tregues fakti se KSHPK-ja v\u00eb n\u00eb dukje “rreziqet rregullatore” t\u00eb pretenduara n\u00eb Ligjin p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb njoftuar p\u00ebr ndryshim t\u00eb Ligjit para 5 muaj m\u00eb par\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht m\u00eb 21 n\u00ebntor 2024, dhe aktualisht po zhvillohen konsultime publike p\u00ebrmes ENER p\u00ebr ndryshimet e propozuara. KSHPK-jaka v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje nj\u00eb disproporcion n\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e individ\u00ebve p\u00ebrgjegj\u00ebs dhe zyrtar\u00ebve, por mungojn\u00eb propozimet se \u00e7far\u00eb rekomandon konkretisht. Theksojm\u00eb se shoq\u00ebria civile vite me radh\u00eb \u00ebsht\u00eb angazhuar p\u00ebr ekzistenc\u00ebn e dispozitave p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsi kund\u00ebrvajt\u00ebse t\u00eb personave p\u00ebrgjegj\u00ebs q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb paarsyeshme nuk lejojn\u00eb qasje n\u00eb informacion ose pengojn\u00eb zyrtarin nga zbatimi i sekond\u00ebs s\u00eb vendosur p\u00ebr t\u00eb siguruar qasje n\u00eb informacion.<\/p>\n

          Prandaj, Platforma konsideron se zgjidhjet e propozuara q\u00eb mund t\u00eb ndikojn\u00eb negativisht n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit jan\u00eb t\u00eb papranueshme dhe n\u00eb kund\u00ebrshtim me p\u00ebrpjekjet evropiane p\u00ebr hartimin e politikave publike demokratike, gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe eksperte.<\/p>\n

          P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, Platforma \u00ebsht\u00eb e shqet\u00ebsuar se gjat\u00eb shqyrtimit t\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb nga KSHPK-ja, mungojn\u00eb aspektet kryesore t\u00eb rishikimit kund\u00ebr korrupsionit, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshirja e disa aktor\u00ebve, p\u00ebrkat\u00ebsisht gjat\u00eb p\u00ebrgatitjes s\u00eb Raportit, nuk kan\u00eb siguruar bashk\u00ebpunim me shoq\u00ebrin\u00eb civile q\u00eb do t\u00eb siguronte pavar\u00ebsi dhe objektivitet n\u00eb analiz\u00eb.<\/p>\n

          Rikujtojm\u00eb se rishikimi antikorrupsion i ligjeve (t\u00eb propozuara) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mekaniz\u00ebm parandalues me q\u00ebllim zbulimin, parandalimin dhe minimizimin e rreziqeve n\u00eb lidhje me mund\u00ebsin\u00eb e korrupsionit dhe konfliktit t\u00eb interesave q\u00eb mund t\u00eb rezultojn\u00eb gjat\u00eb zbatimit t\u00eb ligjeve. Me udh\u00ebzime t\u00eb tilla, KSHPK-ja jo vet\u00ebm q\u00eb nuk avancon sistemin p\u00ebr parandalimin e korrupsionit, por rrezikon t’i jap\u00eb legjitimitet politikave dhe praktikave q\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb kapjen e institucioneve dhe mosdisponueshm\u00ebrin\u00eb e informacioneve me interes publik, t\u00eb cilat p\u00ebr momentin jan\u00eb informacione me karakter publik.<\/p>\n

          U b\u00ebjm\u00eb thirrje institucioneve kompetente, ve\u00e7an\u00ebrisht Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb dhe Kuvendit, t\u00eb marrin parasysh mekanizmat ligjor\u00eb ekzistues dhe t\u00eb mos u n\u00ebnshtrohen udh\u00ebzimeve q\u00eb kufizojn\u00eb transparenc\u00ebn, e cila \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mjet kryesor n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr korrupsionit.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Platforma e organizatave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile p\u00ebr luft\u00eb kund\u00ebr korrupsionit\u00a0 reagon ndaj rekomandimeve t\u00eb Komisionit Shtet\u00ebror p\u00ebr Parandalimin e Korrupsionit (KSHPK), t\u00eb paraqitura n\u00eb nj\u00eb seanc\u00eb publike t\u00eb KSHPK-s\u00eb, dhe t\u00eb transmetuara p\u00ebrmes mediave, si pjes\u00eb e rishikimit antikorrupsion t\u00eb Ligjit p\u00ebr qasje t\u00eb lir\u00eb n\u00eb informata me karakter publik. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb kontribuoj\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1765,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1810","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-njoftime-dhe-risi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1811,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1810\/revisions\/1811"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.antikorupcija.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}